Bỏ qua đến nội dung
Dâu Tằm Việt
Kỹ thuật nuôi tằm

Kén Đôi, Kén Cối Làm Rớt Giá: Cách Bố Trí Giàn Né & Giảm Tỷ Lệ Kén Dạt

Cập nhật: 24/10/2026•19 phút đọc•97 lượt xem
Kén Đôi, Kén Cối Làm Rớt Giá: Cách Bố Trí Giàn Né & Giảm Tỷ Lệ Kén Dạt
#kén đôi kén cối#bố trí giàn né#tằm rớt né#mật độ lên né

Trả lời nhanh: Kén đôi (hai con chung một vỏ) và kén cối (kén dẹt mép khung) làm giá kén bị thương lái trừ 15.000 – 25.000 đ/kg. Nguyên nhân cốt lõi là do bắt tằm quá dày hoặc ánh sáng buồng né rọi lệch khiến tằm dồn cục về góc tối. Khắc phục bằng cách chuẩn hóa mật độ, che tối tán xạ, kê né nghiêng và phân tán đàn; can thiệp đúng cách trong 8–12 giờ.

4 chốt chặn triệt tiêu kén đôi, kén cối

Chốt 1: Chuẩn hóa mật độ. Né nan: 400–450 con/m2; né ô vuông: thả chuẩn 1 con/ô, không dồn ép quá 1.100 con trên một khung né tiêu chuẩn.

Chốt 2: Che tối tán xạ. Che rèm cản các vệt nắng rọi trực tiếp; buồng né cần tối mờ đồng đều để tằm không bò dồn về các góc chân tường.

Chốt 3: Độ dốc giàn né. Kê né nghiêng 65–70 độ để tằm bám chân vững chãi; tránh đặt né nằm ngang làm tằm đè lên nhau đóng kén bẹp.

Chốt 4: Tách đàn thủ công 3h đầu. Sau khi bắt né 2–3 tiếng, dùng que tre gạt nhẹ những con tằm đang tranh ô, chuyển sang né phụ còn trống.

Vì sao tằm lại dồn cục làm kén đôi và kén cối dẹt?

Kén đôi và kén cối xuất hiện do hai tập tính sinh học tự nhiên của con tằm trong pha tìm chỗ làm tổ:

  • Tính hướng tối tìm chỗ trú ẩn: Con tằm khi chín rất sợ ánh sáng mạnh. Nếu buồng né có vệt nắng hắt qua khe cửa, tằm sẽ đồng loạt tháo chạy về phía góc khuất bóng râm, chen chúc chui vào cùng một ô né tạo thành kén đôi, kén ba.
  • Bắt tằm lên né không đều tuổi: Bắt lẫn lộn giữa tằm đã chín đẫm và tằm còn non dâu. Con chín sớm bò trước chiếm ô đẹp, con chín muộn bò sau không còn chỗ đành chui vào góc cạnh khung né tạo thành kén cối mép dẹt.

Quy chuẩn bố trí giàn né hạn chế tối đa kén dạt

1. Bố trí giàn né thông thoáng và cách ly nền ẩm

Chân giàn né phải cách mặt đất tối thiểu 25–30cm để tránh ẩm bốc lên đáy né. Khoảng cách giữa hai hàng né song song phải đạt 15–20cm để không khí lưu thông, tơ nhả ra khô nhanh và bám chắc vào khung né.

2. Kỹ thuật lên né phân đợt 80/20

Tuyệt đối không bắt ào ạt cả nong một lúc. Đợt 1 bắt 70–80% số tằm chín ngả vàng đều lên né chính. Khoảng 20% tằm còn màu xanh để lại nong cho ăn dặm thêm 1 cữ dâu mỏng, sau 4–6 tiếng tằm chín đều mới đưa lên né phụ.

3. Điều chỉnh ánh sáng đồng đều buồng né

Buồng né lý tưởng cần có ánh sáng khuếch tán đồng đều ở mọi góc phòng. Đóng kín các cửa sổ hướng Tây đón nắng gắt, treo rèm lưới đen 50% ở các cửa sổ thông gió để triệt tiêu mọi vệt sáng cục bộ.

Kỹ thuật phân loại kén trước khi bán để giữ giá cao

Nhiều hộ gia đình để nguyên cả bao kén xô đi bán nên bị thương lái vin cớ trừ giá rất nặng. Hãy phân tách thành 2 nhóm rõ ràng:

  1. Kén loại 1 (Loại A): Kén đơn thon đều, vỏ dày đanh, màu trắng sáng, hai đầu tròn đều. Bán riêng nhóm này để chốt giá cao nhất thị trường.
  2. Kén dạt (Kén đôi, kén cối, kén ố): Nhặt riêng ra bán theo biểu giá thỏa thuận hoặc để lại ươm thủ công, tuyệt đối không trộn lẫn vào bao kén đẹp làm hạ cấp toàn bộ lô hàng.

Câu hỏi thường gặp

Kén đôi có ươm tơ máy công nghiệp được không?

Kén đôi có hai sợi tơ đan chéo quấn chặt vào nhau nên máy ươm tự động không thể rút sợi, tơ sẽ bị đứt liên tục. Kén đôi chỉ có thể dùng để kéo sợi tơ đũi thủ công hoặc làm bông tơ tằm xuất khẩu, vì vậy giá mua luôn thấp hơn 30–40%.

Tỷ lệ kén đôi bao nhiêu phần trăm là mức an toàn?

Ở các trại nuôi tằm kỹ thuật chuẩn, tỷ lệ kén đôi luôn được kiểm soát dưới 3%. Nếu tỷ lệ này vượt quá 8–10%, chứng tỏ mật độ thả né quá dày hoặc buồng né bị lọt ánh sáng nghiêm trọng.

Làm thế nào để hạn chế tằm dồn về một góc buồng né?

Buồng né cần có ánh sáng khuếch tán đồng đều ở mọi góc phòng. Đóng kín các cửa sổ hướng Tây đón nắng gắt, treo rèm lưới đen 50% ở các cửa sổ thông gió để triệt tiêu mọi vệt sáng cục bộ.

Có nên bắt toàn bộ tằm lên né cùng một lúc không?

Tuyệt đối không bắt ào ạt cả nong một lúc. Đợt 1 bắt 70–80% số tằm chín ngả vàng đều lên né chính. Khoảng 20% tằm còn màu xanh để lại nong cho ăn dặm thêm 1 cữ dâu mỏng, sau 4–6 tiếng tằm chín đều mới đưa lên né phụ.

Bà con cần tư vấn thêm?

Đội ngũ kỹ thuật Dâu Tằm Việt luôn đồng hành hỗ trợ kỹ thuật thực chiến.

Liên hệ kỹ thuật Dâu Tằm Việt

Tài liệu tham khảo

  1. Tiêu chuẩn phân cấp chất lượng kén dâu tằm Việt Nam — TCVN 5817:2010.
  2. Sổ tay hướng dẫn kỹ thuật sử dụng né ô vuông trong nuôi tằm — Trung tâm Nghiên cứu Dâu tằm tơ Bảo Lộc.
  3. Thực tiễn quản lý giàn né và giảm kén phế tại HTX Dâu Tằm Lâm Hà — Dâu Tằm Việt.
Chia sẻ:

Bài viết thuộc chuyên mục Kỹ thuật nuôi tằm