Cách Dùng Thuốc Tằm Chín: Cho Tằm Lên Né Cùng Lúc, Kén Dày
Trả lời nhanh: Thuốc tằm chín (chứa hoạt chất sinh học β-Ecdysterone) giúp kích thích tuyến tơ co bóp đồng loạt, tằm nhả hết tơ sạch ruột và tự bò lên né cùng một thời điểm trong 3–4 giờ. Cách dùng chuẩn thực chiến: Pha trọn bộ 8 ống thuốc với 1 lít nước đun sôi để nguội, phun đều lên 20–25kg lá dâu cho 1 hộp tằm giống ăn đúng 1 cữ vào thời điểm đàn tằm chớm chín khoảng 5–10% (da vàng trong, ngẩng đầu tìm né). Dùng đúng thời điểm sẽ giảm 70% công bắt tằm, hạn chế kén đôi và tránh hiện tượng tằm đái dầm làm ố kén.
1. Tác hại khi tằm chín rải rác, kéo dài lê thê
Vào giai đoạn cuối tuổi 5, nếu đàn tằm chín không đều, con chín trước con chín sau kéo dài 2–3 ngày sẽ gây ra nhiều thiệt hại thực tế cho người nuôi:
Tốn công bắt tằm liên tục cả ngày lẫn đêm: Bà con phải túc trực bên nong nhặt từng con tằm chín bỏ lên né, mất rất nhiều thời gian và công sức lao động.
Tằm chín sớm đái dầm làm ố kén: Con tằm chín sớm bò qua bò lại trên nong chờ né sẽ thải nước tiểu (tháo dạ) đọng lại trên mình những con tằm đang ăn, làm kén sau này bị ố vàng, úng nước và rớt giá loại 2, loại 3.
Tỷ lệ kén đôi và kén dẹt tăng cao: Khi đưa tằm lên né thành nhiều đợt rải rác, những con tằm lên sau sẽ tranh chỗ với tằm đã làm kén trước, chen chúc làm chung một tổ tạo thành kén đôi (chỉ bán được nửa giá).
Mẹo nhận biết thời điểm vàng: Khi nhìn vào nong thấy khoảng 5–10% số tằm trên nong cơ thể co ngắn lại, da chuyển từ màu trắng đục sang vàng trong suốt như giọt mật, ngừng ăn dâu và ngóc đầu bò quanh mép nong là lúc bắt đầu cho ăn thuốc tằm chín ngay.
2. Hướng dẫn liều lượng và cách pha thuốc tằm chín chuẩn nhà sản xuất
Thuốc tằm chín VN (Prenn - Long Vân) được đóng gói quy cách chuẩn hộp 8 ống thủy tinh chuyên dùng cho 1 hộp tằm giống (khoảng 20.000 – 25.000 con tằm):
| Quy cách thuốc | Lượng nước pha chuẩn | Lượng lá dâu tương ứng | Thời gian tằm lên né sau khi ăn |
|---|---|---|---|
| 1 Hộp (8 ống thủy tinh) | Pha với 1 lít nước đun sôi để nguội | Phun đều cho 20 – 25kg lá dâu bánh tẻ sạch | Khoảng 3 – 4 giờ sau khi ăn tằm sẽ chín đồng loạt 90–95% |
Quy tắc pha bắt buộc: Bắt buộc dùng nước đun sôi để nguội hoặc nước lọc sạch để pha thuốc. Tuyệt đối không dùng nước máy còn nồng nặc mùi clo hay nước giếng phèn chua vì ion kim loại nặng sẽ làm kết tủa và vô hiệu hóa hoạt chất kích chín của thuốc.
3. Quy trình 4 bước cho tằm ăn thuốc chín lên né gọn gàng
Để đạt hiệu quả tối đa, bà con thực hiện chuẩn theo 4 bước sau:
- Bước 1 - Kiểm tra độ chín của đàn tằm: Đảm bảo tằm đã ăn rỗi đủ từ 6–7 ngày ở tuổi 5, cơ thể đẫy đà tích lũy đầy tơ và chớm chín 5–10% mới dùng thuốc.
- Bước 2 - Phun thuốc lên lá dâu: Dùng bình xịt phun sương mịn đảo đều dung dịch thuốc lên 20–25kg lá dâu ráo nước. Để lá dâu trong bóng mát 10–15 phút cho bề mặt lá se khô rồi mới rải đều cho tằm ăn.
- Bước 3 - Chuẩn bị sẵn giàn né: Trong lúc tằm ăn cữ dâu có thuốc, bà con tiến hành vệ sinh sạch sẽ giàn né (né gỗ hoặc né nhựa), đặt né nơi thông thoáng gió, che tối nhẹ để tằm chuẩn bị bò lên né.
- Bước 4 - Rải tằm lên né: Sau 3–4 giờ tằm ăn hết cữ dâu thuốc, toàn bộ đàn tằm sẽ chuyển vàng đồng loạt và bò ngẩng đầu tìm chỗ nhả tơ. Lúc này bà con chỉ cần bắt tằm rải nhanh lên né hoặc đặt né trực tiếp lên nong cho tằm tự bò lên.
4. Cảnh báo quan trọng: Tránh hiện tượng chín ép làm kén mỏng vỏ
Rất nhiều người nuôi tằm nóng vội muốn thu hoạch sớm nên dùng thuốc khi tằm chưa đủ ngày ăn rỗi, dẫn đến thiệt hại nặng nề:
- Không phun thuốc quá sớm: Nếu tằm mới ăn rỗi được 3–4 ngày, tuyến tơ bên trong ruột tằm chưa tích lũy đủ dịch tơ. Nếu kích chín lúc này, tằm sẽ bị chín ép, lên né nhả được một lớp tơ mỏng tang rồi kiệt sức chết nhộng, kén bị nhẹ cân và rớt giá nghiêm trọng.
- Không bón phân đạm cho dâu sát ngày chín: Lá dâu cho tằm ăn ở cữ cuối phải là lá già xanh đậm nhiều nhựa. Lá dâu non mọng nước thừa đạm sẽ làm loãng nồng độ thuốc kích chín trong ruột tằm.
Vật tư tham khảo cho bà con
Để hỗ trợ tằm chín đồng loạt, nhả kén dày vỏ và thu hoạch kén thuận lợi, bà con có thể tham khảo một số vật tư sau:
Thuốc tằm chín VN
Chế phẩm chuyên dụng kích tằm chín tập trung cuối tuổi 5, nhả sạch ruột tơ, giảm 70% công bắt tằm.
Xem chi tiết →
SMART-2 bổ tằm
Bổ sung dinh dưỡng trước khi chín, giúp tằm tích lũy tuyến tơ tối đa ở tuổi 5, cho kén chắc nặng đạt loại 1.
Xem chi tiết →Đàn tằm của bà con chuẩn bị chín lên né?
Đội ngũ kỹ thuật Dâu Tằm Việt luôn đồng hành tư vấn canh đúng thời điểm phun thuốc chín chuẩn giờ và bố trí giàn né thông thoáng.
Liên hệ Kỹ thuật viên Dâu Tằm ViệtCâu hỏi thường gặp
Cho tằm ăn thuốc chín xong mấy tiếng thì tằm bắt đầu nhả tơ kéo kén?
Sau khi ăn lá dâu có thuốc khoảng 3 đến 4 tiếng, tằm sẽ ngừng ăn hoàn toàn và tự bò lên các vị trí cao trên giàn né. Sau khoảng 6–8 tiếng trên né, tằm bắt đầu nhả tơ định hình tổ kén.
Dùng thuốc tằm chín có làm chất lượng sợi tơ bị giảm không?
Hoàn toàn không nếu bà con dùng đúng lúc tằm đã đẫy dâu. Thuốc chứa hoạt chất sinh học tự nhiên kích thích tằm nhả hết tơ sạch sẽ, sợi tơ đều mảnh và dễ ươm tơ hơn so với tằm chín kéo dài tự nhiên.
Thuốc tằm chín pha xong không dùng hết để sang lứa sau được không?
Không được. Khi các ống thuốc đã bị bẻ đầu và hòa vào nước, hoạt chất sẽ bị oxy hóa và mất tác dụng sau 12 giờ. Nếu chưa bẻ ống, hộp thuốc bảo quản nơi khô ráo có hạn sử dụng lên tới 2 năm.
Xem thêm các bài viết kỹ thuật liên quan
Tài liệu tham khảo
- Quy trình ứng dụng chế phẩm kích thích tằm chín tập trung trong chăn nuôi tằm dâu công nghiệp – Viện Nghiên cứu Dâu tằm tơ Trung ương.
- Hướng dẫn kỹ thuật thu hoạch và quản lý buồng né nuôi tằm – WASI Lâm Đồng.
Bài viết thuộc chuyên mục Kỹ thuật nuôi tằm