Kỹ Thuật Trồng Dâu Tằm Nuôi Tằm Lấy Lá Năng Suất Cao
Trả lời nhanh: Trồng dâu nuôi tằm lấy lá đòi hỏi kỹ thuật khác biệt hoàn toàn với dâu ăn quả: tập trung tăng số lượng cành, kích thích bản lá dày xốp và giàu đạm sinh học, tuyệt đối không bón thừa phân đạm khiến lá tích nước. Nắm vững 4 khâu cốt lõi: chọn giống cao sản (VH15, S7-CB), bố trí khoảng cách luống hợp lý, đốn tỉa đúng chu kỳ và cắt hoàn toàn đạm Urê trước lứa tằm ăn rỗi 10-12 ngày sẽ giúp vườn dâu đạt năng suất 35–45 tấn lá/ha/năm.
1. Tiêu chuẩn chọn giống dâu chuyên nuôi tằm lấy lá
Nuôi tằm muốn kén dày, tằm khỏe thì khâu chọn giống dâu quyết định 40% thành bại. Bà con không nên dùng giống dâu bản địa lá mỏng hoặc giống dâu ăn quả lấy siro, mà cần ưu tiên các giống dâu chuyên lá cao sản:
Giống dâu VH15, S7-CB: Giống dâu lai tam bội cho bản lá to bản, dày thịt, màu xanh đậm, lượng nhựa mủ dồi dào, khả năng chịu hạn và kháng rầy nấm mùa mưa rất tốt.
Giống dâu Bầu đen, Bầu trắng: Giống truyền thống vùng Lâm Đồng; lá mềm thơm, tằm tuổi nhỏ cực kỳ thích ăn nhưng đòi hỏi chế độ bón phân hữu cơ đậm đặc hơn.
Mẹo chọn hom giống: Chọn cành hom bánh tẻ từ cây mẹ khỏe mạnh 8–10 tháng tuổi, vỏ thân căng bóng, đường kính từ 1–1.5cm, mắt mầm sáng rõ và tuyệt đối không dính rệp sáp hay mầm bệnh tuyến trùng rễ.
2. Chuẩn bị đất và bố trí khoảng cách trồng tối ưu
Bộ rễ dâu ăn sâu và hô hấp mạnh, đất trồng dâu phải được cày xới sâu từ 30–40cm và có hệ thống thoát nước thông thoáng trong mùa mưa dầm.
Độ pH đất lý tưởng: Từ 6.0 – 6.8. Nếu đất chua phèn (pH < 5.5), bà con cần rải vôi bột khử chua trước khi đặt hom từ 15–20 ngày.
Khoảng cách trồng hàng đơn: Hàng cách hàng 1.2m – 1.4m, cây cách cây 0.4m – 0.5m (mật độ khoảng 14.000 – 16.000 cây/ha), phù hợp địa hình thâm canh đất bằng.
Khoảng cách trồng hàng đôi: Hàng kép cách nhau 1.5m, hai hàng đơn cách nhau 0.5m, cây cách cây 0.4m. Bố trí này rất tiện cho việc làm cỏ và cơ giới hóa thu hoạch lá dâu.
Lưu ý quan trọng: Vun luống cao 20–25cm để chống ngập úng gốc khi mưa dầm kéo dài. Rễ dâu bị ngâm nước quá 24 giờ sẽ thiếu oxy, thối rễ non khiến lá dâu bị vàng và nhiễm độc tố nấm men.
3. Quy trình bón phân: Lá dày xốp, giàu protein, tằm chắc tơ
Mục tiêu của việc bón phân cho dâu tằm là tạo ra lá dày thịt, đạm sinh học cao giúp phát triển tuyến tơ, hạn chế tối đa lá ngậm nước gây bủng ruột:
| Giai đoạn bón | Chủng loại phân bón | Liều lượng ước tính / ha / năm | Lưu ý kỹ thuật thực tế |
|---|---|---|---|
| Bón lót & Phục hồi sau đốn | Phân chuồng hoai mục + Lân nung chảy | 15–20 tấn phân chuồng + 400kg Lân | Đào rãnh ép sâu 20cm giữa hai hàng, lấp đất kín để giữ ẩm |
| Bón thúc phát triển cành | NPK cân đối (16-16-8) + Hữu cơ vi sinh | 300–400kg NPK chia làm 3–4 lần bón | Bón khi chồi non nhú dài 20–30cm, đất đang đủ ẩm |
| Đón lứa tằm tuổi 5 (ăn rỗi) | Phân bón lá sinh học siêu kiềm, vi lượng | Phun định kỳ 1–2 lần trước vụ hái | Cắt hoàn toàn đạm Urê vô cơ trước 10–12 ngày |
Sai lầm nguy hiểm: Bón đạm Urê hóa học sát ngày hái lá cho tằm tuổi lớn ăn. Lá dâu mọng nước thừa đạm sẽ làm tằm đi phân nhão dính chuỗi, thối ruột và bủng chết hàng loạt khi lên né.
4. Kỹ thuật đốn tỉa tạo hình & Quản lý thu hoạch lá
Đốn tỉa đúng lịch giúp trẻ hóa cây dâu, kích thích nhiều chồi vượt và khống chế chiều cao thuận tiện cho việc hái lá:
Đốn sát (Đốn đông): Mỗi năm đốn 1 lần vào cuối mùa khô hoặc sau khi kết thúc lứa tằm cuối năm. Cắt phẳng gốc cách mặt đất 15–20cm bằng kéo sắc hoặc máy cắt chuyên dụng, vết cắt vát 45 độ, tuyệt đối không làm dập nát vỏ thân cây dâu.
Đốn lửng (Đốn hè): Cắt tỉa cành tăm, cành sâu bệnh, cành sát mặt đất sau 2–3 lứa hái lá để cây tập trung dồn nhựa nuôi cành chính.
Kỹ thuật hái lá theo tuổi tằm:
- Tằm tuổi 1–2: Hái lá non bánh tẻ ở vị trí thứ 3 đến thứ 5 tính từ ngọn xuống.
- Tằm tuổi 3–4: Hái lá bánh tẻ đầy đủ dưỡng chất ở đoạn giữa cành.
- Tằm tuổi 5: Hái lá già xanh đậm ở phần gốc cành, nhiều nhựa đậm đặc để tằm tích lũy tơ.
Vật tư tham khảo cho bà con
Để xử lý hiệu quả và hạn chế rủi ro cho lứa tằm, bà con có thể tham khảo một số vật tư kỹ thuật phù hợp sau:
Phân bón lá Smart Fertilizer
Chế phẩm sinh học siêu kiềm hữu cơ trừ nấm bệnh, dưỡng bãi dâu dày lá, không tồn dư hóa chất an toàn cho tằm.
Xem chi tiết →
SMART-3 giải độc dâu
Chế phẩm giải độc khẩn cấp khi lá dâu dính thuốc trừ sâu, bẻ gãy gốc độc an toàn không cần thời gian cách ly.
Xem chi tiết →Bà con đang gặp khó khăn trong vụ nuôi?
Đội ngũ kỹ thuật Dâu Tằm Việt luôn đồng hành hỗ trợ chẩn đoán bệnh tằm khẩn cấp và hướng dẫn liều lượng theo thực tế từng lứa.
Liên hệ Kỹ thuật viên Dâu Tằm ViệtCâu hỏi thường gặp
Một sào (1.000m²) dâu tằm nuôi được bao nhiêu hộp tằm mỗi năm?
Nếu chăm sóc thâm canh đúng kỹ thuật, 1 sào dâu giống mới (VH15, S7-CB) cho thu hoạch khoảng 3.5 – 4.5 tấn lá/năm, đủ lượng thức ăn chất lượng để nuôi từ 8 – 10 hộp tằm giống (mỗi hộp giống cần trung bình 350 – 400kg lá dâu chuẩn).
Sau khi trồng bao lâu thì vườn dâu cho lứa hái lá đầu tiên?
Với hom giống cành khỏe mạnh, sau khi trồng khoảng 5–6 tháng là bà con đã có thể hái tỉa lá lứa đầu cho tằm nhỏ. Từ tháng thứ 8 trở đi, vườn dâu bước vào chu kỳ khai thác ổn định lâu năm.
Lá dâu bị dính nước mưa thì xử lý thế nào trước khi cho tằm ăn?
Tuyệt đối không cho tằm ăn lá dâu ướt sũng. Bà con cần rải mỏng lá dâu trên bạt sạch nơi thoáng gió, bật quạt đảo gió nhẹ để ráo nước bề mặt rồi mới thái cho tằm ăn để tránh bệnh tiêu hóa.
Xem thêm các bài viết kỹ thuật liên quan
Tài liệu tham khảo
- Quy trình thâm canh giống dâu tằm mới lấy lá nuôi tằm – Trung tâm Nghiên cứu Dâu tằm tơ Trung ương.
- Kỹ thuật trồng và chăm sóc dâu tằm cao sản – Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI).
Bài viết thuộc chuyên mục Cây dâu